LVZ

Keuze van de ondernemingsvorm

Overzicht:

1. Keuze
2. Eenmanszaak of vennootschap?
3. Vennootschapsvorm: De verschillende vormen op een rij met al hun kenmerken
4. LVZ-tip

1. Keuze
De eerste en belangrijke keuze voor een startende ondernemer is zijn ondernemingsvorm. Zal je de onderneming opstarten onder de vorm van een eenmanszaak of kies je eerder voor een vennootschap. En onder welk type vennootschap ga je het best van start?

2. Eenmanszaak of vennootschap?

- Eenmanszaak
Een eenmanszaak wordt opgericht door een natuurlijk persoon. Deze ondernemingsvorm houdt weinig kosten en verplichtingen in. De oprichtingsprocedure is eenvoudig. De zaakvoerder neemt de beslissingen en de volledige winst. Er is ook geen beginkapitaal nodig. Wel ben je onbeperkt aansprakelijk voor alle schulden, wat risico’s voor het privévermogen inhoudt. De beroepsinkomsten worden belast in de personenbelasting, waardoor je onderworpen bent aan hogere tarieven dan bij de vennootschapsbelasting.

- Vennootschap
Een of meerdere personen, zowel natuurlijke personen als rechtspersonen, kunnen een onderneming opstarten onder de vorm van een vennootschap. Deze ondernemingsvorm heeft de uitoefening van één of meer nauwkeurig omschreven activiteiten tot doel. De vennootschap vraagt een complexere boekhouding, een beginkapitaal en meer kosten en formaliteiten dan een eenmanszaak. Zo moet je langs de notaris voor een oprichtingsakte. De inkomsten worden wel gunstiger belast.

-> Meer verschillen tussen een eenmanszaak en een vennootschap vind je in een handige tabel bij Eunomia Ondernemingsloket.

3. Vennootschapsvorm
Een vennootschap kan onder verschillende vormen worden gestart. Een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bvba) en een naamloze vennootschap (nv) zijn twee bekende voorbeelden.

Voor een bvba heb je een kapitaal nodig van 18.550 euro, waarvan er minimum 6.200 euro op een geblokkeerde bankrekening moet staan. Bij een nv heb je 61.500 euro nodig. Belangrijk bij een vennootschap is dat je aansprakelijkheid beperkt is tot het bedrag van de inbreng in het kapitaal van de vennootschap. De bvba is de enige vennootschap die door één enkele persoon kan worden opgericht.

Verschillende vennootschapsvormen en hun kenmerken
(Bronnen: Eunomia Ondernemingsloket / Belgium.be)

- StartersBVBA
Sinds 1 juni 2010 is er een nieuwe vennootschapsvorm bij: de starters-bvba of s-bvba.

Die nieuwe vorm van vennootschap richt zich vooral tot bepaalde jonge starters die met een eerste onderneming beginnen waarvoor minder zware opstartinvesteringen vereist zijn.

De Starters-bvba versoepelt de vereisten inzake minimumkapitaal voor de oprichter(s) van een vennootschap, zonder daarbij te raken aan de zekerheden voor de schuldeisers en de rechten van de consumenten. De maatregel versterkt de afscherming van het privévermogen en het familiaal vermogen van de ondernemer tegen de risico's van de onderneming.

De oprichting van deze vennootschapsvorm is aan bepaalde voorwaarden onderworpen:
    * Het minimumkapitaal van de starters-bvba is 1 euro.
    * Na maximaal vijf jaar of wanneer vijf voltijdse werknemers in dienst zijn, moet de oprichter het kapitaal verhogen.
    * De oprichter moet een financieel plan opgestellen onder toezicht van een expert uit de cijferberoepen (boekhouder, bedrijfsrevisor …) om vroegtijdige faillissementen door een gebrek aan ervaring te voorkomen.

De starters-bvba is een maatregel van het federaal kmo-plan.

- Naamloze vennootschap (NV)
De naamloze vennootschap is een vennootschap waarin minstens twee aandeelhouders bereid zijn kapitaal te investeren. In België wordt de nv gekozen als vennootschapsvorm voor grote ondernemingen, maar ook voor kmo's, omdat het in een nv mogelijk is om aandelen aan toonder uit te geven en deze aandelen vrij over te dragen.

Voordelen:
    * De naamloze vennootschap is de vennootschap die het vaakst wordt gebruikt als controle-instrument.
    * De aansprakelijkheid van de vennoten/aandeelhouders is beperkt tot hun inbreng.
    * De aandelen aan toonder zijn vrij overdraagbaar.
    * De aandelen zijn nominatief totdat ze volledig worden vrijgegeven.
    * De overdracht van de winstbewijzen en de aandelen aan toonder moet in de statuten beperkt worden.

Nadelen:
    * Er is een notariële akte vereist
    * Verlies van het familiaal karakter van de vennootschap
    * Zware besluitvorming
    * Zware boekhoudkundige verplichting
    * Hoog startkapitaal

Kenmerken:
    * Kapitaalvennootschap bedoeld voor grote ondernemingen en grotere KMO’s met nadruk op het anoniem verzamelen van kapitaal
    * Minimum aantal vennoten: 2 vennoten/aandeelhouders
    * Aansprakelijkheid: beperkte aansprakelijkheid (d.w.z. dat de aansprakelijkheid van de vennoten beperkt is tot hun inbreng in de vennootschap)
    * Oprichtingsakte: oprichting via de notaris (notariële akte)
    * Minimaal in te brengen kapitaal: 61.500 € volledig volstort
    * Aandelen: aandelen op naam of aan toonder, met of zo nder stemrecht en vrij overdraagbaar
    * Aandelenregister: enkel als de aandelen op naam zijn
    * Bestuur: minstens 3 bestuurders, natuurlijke of rechtspersonen (minstens 2 indien er slechts 2 aandeelhouders zijn) voor maximaal 6 jaar
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: verplicht
    * Opmerking: een NV is minder geschikt voor familiale opvolging, wegens de mogelijke anonimiteit van de aandeelhouders, en wegens de vrije overdraagbaarheid van de aandelen

- Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BVBA)
De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid wordt gevormd door een of meer personen, die alleen hun inbreng verbinden. De rechten van de vennoten kunnen alleen onder bepaalde voorwaarden worden overgedragen.
Gezien de beperkte aansprakelijkheid van de vennoten, bezit een bvba ook eigenschappen van een kapitaalsvennootschap. Ze mag aandelen en obligaties uitgeven. Deze effecten zijn op naam. Er mogen geen winstbewijzen worden uitgegeven.
Dit is de enige vennootschapsvorm die kan worden opgericht door een enkele natuurlijke persoon.

    * Vaak gebruikt als 'familiale vennootschap' en bij vrije beroepen; de aandelen zijn slechts beperkt overdraagbaar
    * Minimaal aantal vennoten: 1 oprichter/vennoot
    * Aansprakelijkheid: beperkte aansprakelijkheid (beperkt tot de inbreng in de vennootschap)
    * Oprichtingsakte: oprichting via de notaris (notariële akte)
    * Minimaal in te brengen kapitaal: 18.550 € waarvan er 6.200 € moet worden volstort indien er meerdere vennoten zijn en 12.400 € volstort als er slecht 1 vennoot is
    * Aandelen: op naam
    * Aandelenregister: ja
    * Bestuur: min. 1 zaakvoerder
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: verplicht

- Coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (CVBA)
De coöperatieve vennootschap (cv/cvba) bestaat uit vennoten waarvan het aantal en de inbreng schommelt.

    * Kenmerken: gemakkelijke wisseling van vennoten, veranderlijk kapitaal
    * Minimaal aantal vennoten: 3 vennoten/oprichters
    * Aansprakelijkheid: beperkte aansprakelijkheid ( beperkt tot de inbreng in de vennootschap)
    * Oprichtingsakte: oprichting via de notaris (notariële akte)
    * Minimaal in te brengen kapitaal: 18.550 € waarvan min. 6.200 € volstort en dit voor minstens ¼ per aandeel
    * Aandelen: op naam
    * Aandelenregister: ja
    * Bestuur: min. 1 zaakvoerder al dan niet vennoot
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: verplicht
    * Opmerking: een coöperatieve vennootschap wordt meestal gekozen wanneer het aantal vennoten sterk wisselt en een soepele uittreding en toetreding is gewenst

- Coöperatieve vennootschap op aandelen (CVOA)
De coöperatieve vennootschap is een vennootschap die is samengesteld uit een veranderlijk aantal vennoten, met veranderlijke inbrengen.

    * Kenmerken: veranderlijke vennoten, veranderlijk kapitaal
    * Minimaal aantal vennoten: 3 vennoten/oprichters
    * Aansprakelijkheid: onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid
    * Oprichtingsakte: onderhandse akte
    * Minimaal in te brengen kapitaal: vrij te bepalen
    * Aandelen: op naam
    * Aandelenregister: ja
    * Bestuur: 1 bestuurder al dan niet vennoot
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: niet verplicht
    * Opmerking: deze vennootschapsvorm is makkelijker op te richten, maar heeft het nadeel dat de vennoten persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk blijven voor de verbintenissen van de vennootschap

- Commanditaire vennootschap op aandelen (Comm. V.A.)

    * Kenmerken: deze vennootschapsvorm combineert de voordelen van een personenvennootschap (stabiel bestuur) met deze van een kapitaalvennootschap (aandelen aan toonder)
    * Minimaal aantal vennoten: 2 (een beherende en stille vennoot)
    * Aansprakelijkheid: beherende vennoot/zaakvoerder is onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk en de stille vennoot is slechts verantwoordelijk ten beloop van zijn inbreng
    * Oprichtingsakte: notariële akte
    * Minimaal in te brengen kapitaal: vrij te bepalen
    * Aandelen: op naam of aan toonder, met of zonder stemrecht
    * Aandelenregister: ja indien de aandelen op naam zijn
    * Bestuur: een beherende vennoot wordt belast met het bestuur van de vennootschap
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: verplicht

- Gewone commanditaire vennootschap (Comm.V.)
De gewone commanditaire vennootschap (gcv) is een vennootschap die wordt aangegaan tussen één of meer hoofdelijk aansprakelijke vennoten, beherende vennoten genoemd, en één of meer geldschieters, stille vennoten genoemd. Deze vennootschapsvorm is bijvoorbeeld geschikt voor wie een zaak wil starten (werkende vennoot of zaakvoerder) maar zelf over onvoldoende kapitaal beschikt.

    * Kenmerken: bestaat uit beherende en stille vennoten waarbij de stille vennoten zich niet inlaten met het dagelijks bestuur van de onderneming en hun verantwoordelijkheid beperkt is tot de inbreng in de vennootschap
    * Minimaal aantal vennoten: min. 1 beherende vennoot en min. 1 stille vennoot
    * Aansprakelijkheid: beherende vennoot/zaakvoerder is onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk en de stille vennoot is slechts verantwoordelijk ten beloop van zijn inbreng
    * Oprichtingsakte: onderhandse akte
    * Minimaal in te brengen kapitaal: vrij te bepalen
    * Aandelen: op naam
    * Aandelenregister: ja
    * Bestuur: een beherende vennoot wordt belast met het bestuur van de vennootschap
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: niet verplicht

- Vennootschap onder firma (V.O.F.)
De vennootschap onder firma is een vennootschap die wordt aangegaan tussen hoofdelijk aansprakelijke vennoten. Ze heeft als doel om, onder een gemeenschappelijke naam, een burgerrechtelijke activiteit of een handelsactiviteit uit te oefenen.

    * Kenmerken: eenvoudigste vennootschapsvorm met minimale oprichtingsformaliteiten; persoonsvennotschap
    * Minimaal aantal vennoten: 2
    * Aansprakelijkheid: alle vennoten zijn volledig en hoofdelijk aansprakelijk
    * Oprichtingsakte: onderhandse akte
    * Minimaal in te brengen kapitaal: vrij te bepalen
    * Aandelen: op naam en niet overdraagbaar
    * Aandelenregister: ja
    * Bestuur: de vennootschap wordt bestuurd door alle vennoten
    * Fiscaal: vennootschapsbelasting
    * Boekhouding: dubbele boekhouding
    * Financieel plan: niet verplicht
    * Opmerking: het faillissement van de vennootschap betekent ook het faillissement van de vennoten

Nog meer vennootschapsvormen vind je op het overzicht van 'belgium.be'.

4. LVZ-TIP
Onder welke vorm start ik mijn onderneming?
De keuze van de ondernemingsvorm is afhankelijk van verschillende factoren. Het startkapitaal kan daarbij een doorslaggevende rol spelen. Veel beginnende zelfstandigen starten met een eenmanszaak en schakelen later over naar een vennootschap. Voor een vennootschap opteer je best als je met twee zelfstandigen structureel gaat samenwerken, een hoog belastbaar inkomen verwacht of zware investeringen moet doen en daarom je persoonlijke aansprakelijkheid wil beperken. Laat je dus op voorhand goed adviseren.

← terug