Schrijnwerkers, loodgieters, electriciens weten al langer dan vandaag dat zorgzaam en voorzichtig met asbest omgegaan moet worden. Het vrijkomen van de asbestvezels kan schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid.
Als werkgever dien je jezelf en je medewerkers  te beschermen en word je geacht de wettelijke bepalingen op te volgen.

Zowel op Europees als op Belgisch niveau werd een aparte regelgeving voor het melden en verwijderen van asbest uitgewerkt. De belangrijkste wetgevende teksten in België zijn het Koninklijk Besluit van 23 oktober 2001 (.PDF) en het Koninklijk Besluit van 16 maart 2006 (.PDF). Het Koninklijk Besluit van 23 oktober 2001 verbiedt het op de markt brengen, de vervaardiging en het gebruik van producten die asbestvezels bevatten. Het  Koninklijk Besluit van 16 maart 2006 handelt over de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest.


Wat is asbest?

Asbest is een verzamelnaam voor meerdere silicaat mineralen die door hun chemische samenstelling en hun fysische kenmerken een ernstig gevaar voor de gezondheid kunnen vormen. Er moet dan ook zorgvuldig mee omgesprongen worden.

Asbest werd jarenlang veelvuldig gebruikt in allerhande toepassingen, maar sinds 1 januari 2005 is het gebruik en het op de markt brengen van asbesthoudende producten volledig verboden, zowel in België als in de ganse Europese Unie. Het inademen van asbestvezels kan asbestose en verschillende vormen van kanker veroorzaken.


Wat moet je als werkgever doen wanneer er gewerkt word met asbest?

Werkgevers moeten een inventaris opmaken van alles wat asbest bevat in hun bedrijf. Het KB van 16.03.2006 beschrijft wat er in de asbestinventaris wordt opgenomen, hoe de inventaris wordt opgebouwd, bijgewerkt en gebruikt. Zonder deze inventaris is het verboden de werken te starten.

Op basis van deze inventaris wordt een beheersplan opgesteld, dat de basis vormt voor de volgende stappen die eventueel genomen moeten worden. Uit dit beheersprogramma moet duidelijk blijken wat er met het asbesthoudend materiaal gaat gebeuren en hoe de blootstelling van de werknemers zo laag mogelijk gaat gehouden worden. Alle werknemers die aan asbest blootgesteld worden, moeten ten minste éénmaal per jaar medisch onderzocht worden. Er bestaat een strikte reglementering over het omgaan met asbesthoudende producten, zowel voor de verwijdering ervan als voor herstel- en onderhoudswerken. Afhankelijk van de werken moeten de passende preventiemaatregelen genomen worden.



Wie wordt blootgesteld aan asbest?

Enkel werknemers met een passende opleiding mogen werkzaamheden met asbestblootstelling uitvoeren (dus ook elektriciens, loodgieters, schrijnwerkers, …). Het gebruik van werktuigen met hoge snelheid, hogedrukreinigers en droge straalmiddelen is verboden. Bij deze werken moeten de algemene preventie maatregelen genomen worden.


Hoe gebeurt de verwijdering?

Naargelang de aard en de toestand van de te verwijderen asbesthoudende producten voorziet de reglementering drie methoden van verwijdering:

1.     eenvoudige handelingen voor het verwijderen van hechtgebonden  asbestmaterialen (bv. verwijderen van golfplaten, dakleien, enz…);

2.        couveuzezak methode voor de verwijdering van asbestisolatie rond leidingen;

3.    belangrijke sloop- en verwijderingswerken, zoals het verwijderen van losgebonden asbestproducten en beschadigde hechtgebonden asbestproducten in binnen toepassingen, mogen enkel gebeuren in hermetisch gesloten zone.

De tweede en de derde methode mogen enkel uitgevoerd worden door ondernemingen die hiervoor erkend zijn door de Minister Van Werk.


Via deze link kan u deze bedrijven raadplegen. http://www.werk.belgie.be/detailA_Z.aspx?id=782


Werkgevers kunnen de brochure “Asbestinventaris en beheersprogramma” via http://www.werk.belgie.be/publicationDefault.aspx?id=5096 downloaden. Hierin wordt de procedure gedetailleerd weergegeven voor de asbestinventaris die elk bedrijf sinds 1 januari 1995 verplicht moet bijhouden.

De FOD Leefmilieu heeft in samenwerking met de FOD Werkgelegenheid een brochure « Asbest, veelzijdig maar levensgevaarlijk (.PDF) »  uitgegeven. Hierin wordt een antwoord geboden op allerlei praktische vragen die burgers kunnen hebben en wordt een overzicht gegeven van de asbestwetgeving.



"Asbestos-free" en "Asbestos-safe" certificaten voor de werkgevers

De uitreiking aan werkgevers van de certificaten "Asbestos-free" en "Asbestos-safe" is een privé-initiatief die geen enkele reglementaire grond heeft in het kader van het welzijn op het werk, meer bepaald het koninklijk besluit betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest.
Dergelijke certificaten, uitgereikt door laboratoria die door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg erkend zijn voor de bepaling van asbest in omgevingslucht en in materiaal, worden derhalve niet gedekt door de toegekende erkenning.
Deze certificaten kunnen geenszins de verslagen vervangen van de metingen uitgevoerd in toepassing van de bepalingen van het bedoelde koninklijk besluit en die de erkende laboratoria aan hun opdrachtgevers dienen ter beschikking te stellen.
Werkgevers kunnen door het voorleggen van dergelijke certificaten zich evenmin onttrekken van hun inventaristieverplichting van het asbest op de werkplek.

Voor bijkomende informatie over het  KB, zie de vragen en antwoorden.


Schadevergoeding voor de slachtoffers van asbest

Sinds 1 april 2007 kunnen mensen die het slachtoffer zijn van blootstelling aan asbest terecht bij het Asbestfonds voor de aanvraag van een schadevergoeding. Op de website http://www.afa.fgov.be/afa/afa_nl.html kan je nagaan wie recht heeft op de schadevergoeding en hoe je een aanvraag moet indienen.