Ombudsman federaal

 

Je kan je tot de Federale ombudsman wenden wanneer je denkt dat de administratie je fout behandelde.

Bijvoorbeeld wanneer je het niet eens bent met een genomen beslissing, wanneer je je het slachtoffer voelt van een verkeerde toepassing van een procedure of wanneer je al veel te lang op een antwoord wacht. Wel moet je vooraf stappen hebben ondernomen om het probleem met de betrokken administratie zelf te regelen. Het is dan ook belangrijk eerst met die administratie contact op te nemen, indien mogelijk schriftelijk alvorens je tot de Federale ombudsman te wenden.

De ombudsman kan een klacht weigeren
 indien de klacht anoniem is
 indien de klacht feiten betreft die ouder zijn dan een jaar
 indien de klacht geen betrekking heeft op een federale administratie zoals vermeld in onderstaande lijst (de Federale ombudsman kan ze wel overhandigen aan de betrokken instantie)
 indien de klacht ongegrond is
 indien je zelf geen poging hebt ondernomen om uw probleem te regelen bij de betrokken administratie

 indien de klacht overeenstemt met een klacht die eerder door de Federale ombudsman werd afgewezen,  tenzij er nieuwe feiten worden aangevoerd
 indien over de feiten reeds een beroep bij de rechtbank werd ingesteld


Behandeling van een klacht
Eerst bepaalt de Federale ombudsman of je klacht ontvankelijk is, of ze dus voldoet aan de geldigheidscriteria en betrekking heeft op een administratie waarvoor de ombudsman bevoegd is.  De Federale ombudsman laat je binnen vijf werkdagen weten of hij je klacht al dan niet kan behandelen.
Wanneer de Federale ombudsman je klacht aanvaardt vraagt hij je eerst of je geprobeerd hebt het probleem met de administratie op te lossen. Hij kan slechts tussenkomen wanneer je zelf de nodige stappen hebt ondernomen. Daarom is het belangrijk om je briefwisseling met de administratie goed bij te houden. De Federale ombudsman zal je immers vragen hem deze te bezorgen. Hij luistert naar je uitleg en neemt dan contact op met de betrokken administratie. Is het probleem zo niet opgelost, dan stelt hij een objectief onderzoek in. Blijkt uit je klacht dat er iets fout liep bij de administratie, dan doet de Federale ombudsman voorstellen aan de administratie om het geschil op te lossen. Indien de betrokken administratie geen fout maakte, geeft hij je de nodige uitleg waarom de beslissing getroffen werd. In elk geval houdt de Federale ombudsman je op de hoogte van het gevolg dat aan je klacht werd gegeven.
Wanneer de Federale ombudsman je klacht niet aanvaardt legt hij uit waarom hij de klacht weigert of niet kan behandelen of geeft hem door aan een ombudsman op gewestelijk of gemeentelijk niveau, of aan een administratieve of privé ombudsdienst.


Opgelet: indien je een beroep doet op het gerecht, dan wordt de behandeling van de klacht door de Federale ombudsman stopgezet zodra de administratie hem hiervan op de hoogte brengt. Een vraag tot tussenkomst van de ombudsman schorst overigens niet de ondernomen gerechtsprocedure. De Federale ombudsman is ook bevoegd om, na de uitspraak van een rechtbank, toe toe zien op de uitvoering van het vonnis, bijvoorbeeld bij het opnemen in de gevangenis.


Wie kan een klacht indienen?
Iedere belanghebbende (natuurlijke of rechts-) persoon of feitelijke vereniging die een probleem heeft met een federale administratieve overheid kan bij de Federale ombudsman een klacht indienen. Nationaliteit, verblijfplaats, sociale zetel of statuut spelen geen rol. Ambtenaren kunnen ook een beroep doen op de Federale ombudsman om moeilijkheden binnen hun administratie uit te leggen die "intern" niet konden opgelost worden. De Kamer van Volksvertegenwoordigers kan eveneens een beroep doen op de Federale ombudsman en hem vragen een audit uit te voeren wanneer er twijfel bestaat over de goede werking van een bepaalde administratieve overheid. Ook de Commissie voor de Verzoekschriften van Kamer en Senaat kunnen een klacht doorsturen naar de Federale ombudsman.


Wat kost een tussenkomst?
De tussenkomst van de Federale ombudsman is volledig gratis. Bovendien worden de nodige formaliteiten beperkt tot hun meest eenvoudige vorm.

Over welke administraties kan je klacht indienen?
De klacht moet betrekking hebben op administratieve overheden of instanties op federaal niveau.
Ter verduidelijking volgt hierna een beknopte lijst:

De dertien Federale Overheidsdiensten (FOD's)
De FOD Kanselarij van de Eerste minister
De FOD Personeel en Organisatie
De FOD Informatie- en Communicatietechnologie (Fedict)
De FOD Justitie
De FOD Binnenlandse Zaken
De FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
De FOD Defensie
De FOD Financiën
De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
De FOD Sociale Zekerheid
De FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Veodselketen en Leefmilieu
De FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie
De FOD Mobiliteit en Vervoer
De Programmatorische Overheidsdiensten (POD's)

De federale parastatalen
De sociale parastatalen, zoals:
De Rijksdienst voor arbeidsvoorziening (RVA)
De Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ)
Het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV)
De Rijksdienst voor Kinderbijslag voor werknemers (RKW)
Het Rijksinstituut voor de sociale verzekering der zelfstandigen (RSVZ)
...

De niet-sociale parastatalen, zoals:
De Regie der gebouwen
Het Belgische instituut voor verkeersveiligheid
De Nationale loterij
...

Culturele en wetenschappelijke parastatalen, zoals:

De Koninklijke musea voor schone kunsten in België
De Koninklijke muntschouwburg
...
.Bijzondere corpsen, zoals:
Het Leger
De Ambassades, Consulaten en andere permanente vertegenwoordigingen van België in het buitenland.
Privéorganisaties, voor zover belast met een openbare dienstverlening, zoals:
De Kassen voor kinderbijslag
Verzekeringsinstellingen (voor wat betreft arbeidsongevallen)
Ziekenfondsen (erkend door de overheid om door de overheid verstrekte toelagen aan hun leden uit te betalen)

Welke bevoegdheid heeft de Federale ombudsman?
Zijn taak beperkt zich tot het bemiddelen, overtuigen en aanbevelen. Hij biedt de administratie een voorstel van oplossing aan, om het geschil te regelen.

De Federale ombudsman is niet bevoegd om een beslissing van de administratieve overheid te vervangen door zijn eigen beslissing.Wanneer hij het echter nodig acht, kan hij een suggestie of officiële aanbeveling doen aan de directie van de betrokken administratie of aan de minister zelf. Helpt dit niet, dan kan hij zich tot het Parlement wenden.                                                                                                                              

Hij kan ook algemene aanbevelingen doen aan het Parlement, om eventueel bepaalde wetten die niet probleemloos kunnen worden toegepast, aan te passen of gewoon te verduidelijken. Hij baseert zich hierbij op vaststellingen die gedaan worden tijdens de behandeling van de klachten.
De wettelijke beslissing kan ook indruisen tegen "het rechtvaardigheidsgevoel", bijvoorbeeld wanneer de beslissing te streng lijkt in vergelijking met de inhoud van de betwisting. De wet kan niet steeds rekening houden met alle mogelijke concrete stituaties. Daarom moet ze soms op een soepelere manier worden toegepast. Zo kan de Federale ombudsman ook optreden bij onvoorziene gevolgen van de strikte toepassing van een wet.


Goed om weten: de Federale ombudsman mag aan de ambtenaren of administratieve diensten dwingende termijnen opleggen om de vragen te beantwoorden die hij hen heeft gesteld in het kader van de klacht waarover een beroep op hem werd gedaan.
De Federale ombudsman kan vaststellingen ter plaatse doen, alle documenten en inlichtingen vragen die hij nodig acht en elke betrokken ambtenaar ondervragen.
Indien hij het nodig acht voor zijn onderzoek, kan de Federale ombudsman de ondervraagde ambtenaar en elke andere persoon met beroepsgeheim van de plicht tot geheimhouding ontheffen.
De Federale ombudsman kan, indien hij dat wenst, zich laten bijstaan door deskundigen.


Hoe dien je een klacht in?
Je hoeft geen standaardformulier in te vullen of ingewikkelde procedures te volgen. Gewoon je klacht indienen per brief, waarin je het probleem uitlegt. Je kan de Federale ombudsman ook telefonisch, per fax of per e-mail bereiken.
Vermeld steeds naam en voornaam, de betrokken administratie (en eventueel de naam van de ambtenaar), de data van de betwiste procedures of beslissingen en de stappen die je al hebt ondernomen om het probleem op te lossen. Voeg er kopieën bij van de bewijsdocumenten en van de briefwisseling die je al gevoerd hebt.
per post: Guido SCHUERMANS, federaal ombudsman, Hertogstraat 43 - 1000 Brussel
per e-mail: email@federaalombudsman.be
in noodgeval: telefonisch op 02/289.27.27
op ons adres: bij voorkeur op afspraak elke dag van 9u tot 12u en van 14u tot 17u.

Meer info op: www.federaalombudsman.be