De werknemer mag tijdens tien feestdagen per jaar niet worden tewerkgesteld en de werkgever is gehouden deze niet gepresteerde dagen te betalen.

Indien zondagsarbeid door of krachtens de Arbeidswet van 16 maart 1971 is toegestaan, mag de werknemer tijdens een feestdag worden tewerkgesteld. In dit geval heeft de werknemer recht op
" inhaalrust ".

Welke zijn de wettelijke feestdagen ?
1 januari,
Paasmaandag,
1 mei (Feest van de arbeid),
Hemelvaartsdag,
Pinkstermaandag,
21 juli (nationale feestdag),
15 augustus  (Tenhemelopneming),
1 november (Allerheiligen),
11 november (Wapenstilstand),
25 december (Kerstmis).

Om de werknemer tien feestdagen te garanderen stelt de wet dat indien een feestdag samenvalt met een zondag of een gewone inactiviteitsdag in de onderneming, hij moet vervangen worden. Deze " vervangingsdag " moet worden vastgesteld op een gewone activiteitsdag in de onderneming. Deze vervangingsdag verkrijgt de hoedanigheid van een feestdag voor de werknemers tewerkgesteld in de onderneming. Het aantal uren die op de vervangingsdag zouden zijn gepresteerd, zijn van geen belang.


Vervanging van de feestdag welke met een zondag of een gewone inactiviteitsdag in een onderneming samenvallen
Welke zijn de bevoegde personen en organen om een vervangingsdag vast te stellen wanneer de feestdag samenvalt met een zondag of een gewone inactiviteitsdag in de onderneming?

•    Het zijn in eerste instantie de paritaire comités of de paritaire subcomités die de vervangingsdagen kunnen vaststellen voor alle of voor een deel van de ondernemingen welke onder hun bevoegdheid vallen ; indien een paritair orgaan deze dagen vaststelt, moet de federale Minister, die de arbeid in zijn bevoegdheid heeft, vóór 1 oktober van het jaar dat voorafgaat, van deze beslissing in kennis worden gesteld.
•    Bij ontstentenis van een beslissing van een paritair orgaan, kan de vervangingsdag door de ondernemingsraad worden vastgesteld;
•    Bij ontstentenis van een beslissing van de ondernemingsraad of zo er geen ondernemingsraad is, mogen de regelingen op het vlak van de onderneming getroffen worden tussen de werkgever en de syndicale afvaardiging ;
•    Bij gebrek aan overeenstemming van de syndicale afvaardiging of bij gebrek aan een syndicale afvaardiging, kan dit akkoord direct met de werknemers worden gesloten ;
•    Indien op deze verschillende vlakken geen beslissing wordt genomen, worden de regelingen getroffen bij individueel akkoord tussen de werkgever en de werknemer ;
•    Wanneer de vervangingsdag niet is vastgesteld overeenkomstig deze regels, wordt de feestdag vervangen door de eerste gewone activiteitsdag die in de onderneming op die feestdag volgt.

Wat moet de werkgever bekendmaken?
De werkgever is verplicht vóór 15 december van het jaar dat voorafgaat in de lokalen van zijn onderneming een bericht aan te plakken waarin de vervangingsdagen van de feestdagen die met een zondag of een gewone inactiviteitsdag samenvallen, worden aangekondigd.
Wanneer moet een vervangingsdag worden bepaald ?


Principe
Indien de feestdag samenvalt met een zondag of een gewone inactiviteitsdag in de onderneming, heeft de werknemer recht op een vervangingsdag die is vastgesteld op een gewone activiteitsdag in de onderneming. In dit geval verliest de vervangen feestdag zijn hoedanigheid van feestdag terwijl de vervangingsdag een feestdag " wordt ".
De feestdag die samenvalt met een zondag moet steeds worden vervangen.
Een " gewone inactiviteitsdag " is een dag voor welke het arbeidsreglement van de onderneming voorziet dat er niet wordt gewerkt.
•    Indien de prestaties van de werknemer over vijf dagen per  week zijn verdeeld, dan is de zaterdag meestal de gewone inactiviteitsdag in de onderneming.
In dit geval moeten de feestdagen die met een zaterdag samenvallen, worden vervangen door een dag waarop de werknemers normaal  prestaties verrichten.
Indien 1 januari samenvalt met een zaterdag, zal de vervangingsdag een maandag, een dinsdag, een woensdag, een donderdag of een vrijdag zijn.
De redenering is dezelfde voor elke inactiviteitsdag.  Als op zaterdag wordt gepresteerd en de gewone inactiviteitsdag in de onderneming valt op een maandag, moeten Paasmaandag en Pinkstermaandag worden vervangen door een andere dag die ligt tussen dinsdag en zaterdag.
•    Zo de prestaties van de werknemers niet over vijf maar over 4 dagen per week zijn verdeeld, worden vervangingsdagen toegekend voor feestdagen die samenvallen met twee weekdagen, andere dan de zondag, tijdens welke de werknemer normaal geen prestaties moet leveren.
Indien het werk wordt uitgevoerd van maandag tot donderdag, zijn er twee gewone inactiviteitsdagen in de onderneming en de feestdagen die samenvallen met vrijdagen, zaterdagen en zondagen zullen het voorwerp uitmaken van vervangingsdagen die moeten worden vastgesteld tussen een maandag en de donderdag.
•    Indien de prestaties worden gespreid over zes dagen per week, moeten enkel de feestdagen die samenvallen met een zondag worden vervangen.

De vervangingsregel vraagt volgende preciseringen :
De gewone inactiviteitsdag, andere dan de zondag, kan soms verschillen afhankelijk van de werknemersgroep. In dat geval is de " gewone inactiviteitsdag " verschillend van de ene tot de andere groep en verkrijgen de werknemers vervangingsdagen naar gelang van de groep waarvan ze deel uitmaken:     -de werkroosters en arbeidsregelingen van arbeiders en bedienden kunnen verschillen;
-een verschil kan zich voordoen tussen het technisch personeel en de anderen : zo is in een ziekenhuis de manier van werken verschillend voor het verzorgend personeel en het administratief personeel ;
•    Sommige ondernemingen werken zeven dagen op zeven.

In dat geval is er geen gewone inactiviteitsdag voor deze onderneming.

Dit is bijvoorbeeld het geval in ziekenhuizen en rusthuizen, waar de werking continu is.

De feestdag die samenvalt met een rustdag, die kan verschillen van werknemer tot werknemer, moet worden bekeken als een gewone inactiviteitsdag : hij moet dan ook worden vervangen door een gewone activiteitsdag van de werknemer.

Opmerking: Indien de werknemer in de loop van het jaar van werkgever verandert, is het mogelijk dat hij geen 10 feestdagen verkrijgt, als gevolg van de datum waarop de vervangingsdag is vastgesteld: afhankelijk van de data waarop de vervangingsdagen zijn vastgesteld, kan men 11 of 12 feestdagen hebben maar het kunnen er evengoed 8 of 9 dagen zijn.

Deeltijdse werknemers
In geval van deeltijdse arbeid, moet men het onderscheid maken al naar gelang de werknemer zijn prestaties verricht volgens een vast uurrooster of een veranderlijk uurrooster.

Men moet eveneens het onderscheid maken tussen de werknemer die zijn prestaties verricht over dezelfde spreiding als de voltijdse werknemers (vijf/zes dagen/week) met een dagelijkse tijdsduur dat korter is en degene die hun prestaties enkel verrichten op sommige activiteitsdagen in de onderneming ( bvb, drie dagen terwijl de voltijdse werknemers zijn prestaties verricht in vijf dagen)

Meer regelgeving op: http://www.meta.fgov.be/moduleTab.aspx?id=11234&idM=102 of op www.meta.fgov.be en ga dan naar Thema's > Arbeidsreglementering > Feestdagen