Wat zijn de verschillen tussen een eenmanszaak en een vennootschap?

Vraag van een LVZ-lid : Ik start binnenkort als zelfstandige. Kies ik voor een eenmanszaak of voor het oprichten van een vennootschap ?

Een eenmanszaak is een onderneming die wordt gevoerd door één handelaar. Er zijn geen specifieke vereisten bij de oprichting. Een minimumkapitaal is niet vereist. Beslissingsmacht, bestuur, werking en winst berusten bij één persoon. Er moet geen rekening gehouden worden met de mening van andere vennoten en de winst komt bij de ondernemer zelf terecht.

Wel is er geen duidelijke splitsing tussen het privé-vermogen van de handelaar en het vermogen van de zaak. Dit betekent dat de handelaar met zijn gehele vermogen aansprakelijk is voor de verbintenissen van zijn onderneming en schulden kunnen verhaald worden op alle goederen van de ondernemer.

De handelaar kan dus geen enkel vermogensbestanddeel buiten de greep van de schuldeisers houden en bij gebreke van tegenoverstellende beschikkingen in het huwelijkscontract kunnen zelfs de schulden op het vermogen van zijn echtgeno(o)te worden verhaald.  Het faillissement van de éénmanszaak is ook faillissement van de privé-persoon. Wel kan door een verklaring af te leggen bij de notaris u als zelfstandige uw privé-woning niet vatbaar voor beslag laten verklaren.

Voor de oprichting van een vennootschap is een minimumkapitaal vereist, een bankattest, een financieel plan en een authentieke akte. De beslissingsmacht, werking en winst moeten over meerdere personen worden verdeeld. De stichtingskosten kunnen oplopen. De naleving van de statuten en de vennootschapswetgeving maken de werking minder soepel.

Een (Eenpersoons) BVBA, NV of (Coöperatieve) B.V.B.A heeft rechtspersoonlijkheid en derhalve een afgescheiden vermogen. In deze vennootschappen bent u als vennoot alleen gehouden tot uw inbreng en kan u niet worden aangesproken om met uw privé-vermogen de vennootschapsschulden te betalen.
Het faillissement van de vennootschap leidt normaal niet tot het faillissement van de vennoten. Let wel op, vennoten kunnen in bepaalde gevallen toch onbeperkt aansprakelijk worden gesteld als oprichter of bestuurder. Zo bijvoorbeeld in geval van faillissement in de eerste drie jaar na de oprichting kan de oprichtersaansprakelijkheid worden ingeroepen wanneer er fraude werd gepleegd of indien wordt bewezen dat het beginkapitaal ontoereikend was voor de levensvatbaarheid van de onderneming. Andere voorbeelden zijn het niet tijdig neerleggen van de jaarrekening bij de Nationale Bank van België, bij het niet tijdig samenroepen van de Algemene Vergadering, bij kapitaalverlies tot onder één vierde van het maatschappelijk kapitaal en bij gerechtelijke opheffing van de beperkte aansprakelijkheid wegens onregelmatige boekhouding, het niet functioneren van de vennootschapsorganen en vermenging van het vermogen van de vennootschap met het privé-vermogen.

Wees u ervan bewust dat wanneer u zich als zaakvoerder of bestuurder van een vennootschap persoonlijk borg stelt tegenover een kredietinstelling om een lening of kaskrediet te krijgen voor de vennootschap of uw persoonlijke onroerende goederen in hypotheek geeft ten behoeve van de vennootschap, uw beperkte aansprakelijkheid vervalt tegenover de betrokken schuldeisers voor het bedrag waarvoor u zich borg hebt gesteld.

In de eenmanszaak zijn er weinig boekhoudkundige en administratieve verplichtingen. De vennootschap daarentegen is onderworpen aan een aantal bijzondere administratieve verplichtingen zoals het voorleggen van een financiëel plan, de statuten, een bankattest en het bekendmaken van bepaalde documenten met derhalve meer kosten (publicatiekost, notariskost, vennootschapsbijdrage....)

De opbrengsten uit een eenmanszaak zijn onderworpen aan het stelsel van de personenbelasting. Deze belasting is progressief, hoge winsten worden zwaarder belast. Een vennootschap wordt belast in het stelsel van de vennootschapsbelasting die doorgaans lagere tarieven kent dan de personenbelasting. Deze belasting is minder hoog en stijgt minder snel. Indien de ondernemingswinst aanzienlijk is, is het dus fiscaal voordeliger belast te worden onder de vennootschapsbelasting.


Door advocate Cathy De Waele