De faillissementsverzekering bestaat sinds  1 juli 1997. Totnogtoe konden enkel zelfstandigen die effectief failliet gingen, beroep doen op de faillissementsverzekering. Zij hebben recht op een uitkering tussen de 893 en 1.170 euro per maand en dit voor maximaal 12 maanden. Daarnaast behouden zij ook hun sociale rechten gedurende een periode van 12 maanden.
 
Uit de cijfers blijkt echter dat nauwelijks 6% van de zelfstandigen die worden getroffen door een faillissement uiteindelijk een uitkering krijgt in het kader van de faillissementsverzekering.
 
De redenen hiervoor zijn dat:
- de maatregelen onvoldoende gekend zijn bij de zelfstandigen
- de zelfstandige tijdens de periode van faillissement emotioneel met andere zaken bezig is en zijn aandacht op andere formaliteiten moet toespitsen
- de toekenningsvoorwaarden vrij strikt zijn, de zelfstandige mag over geen enkele andere vorm van inkomen beschikken om van de faillissementsverzekering te genieten
- de termijn voor aanvraag van de faillissementsverzekering vrij kort is

  
 
B. Nieuwe systeem

1. De zelfstandige zal een aanvraag kunnen indienen tot 2 kwartalen na het faillissement. Dit is nu beperkt tot maximaal 1 kwartaal waardoor in de praktijk heel wat aanvragen niet tijdig konden worden verwerkt en ingediend door de zelfstandige. De sociale verzekeringsfondsen krijgen zo meer tijd om alle gegevens van de failliete onderneming in kaart te brengen, hem te informeren en te begeleiden, te verwerken en tijdig de aanvraag in te dienen. Deze maatregel is van toepassing op alle vonnissen van faillietverklaring uitgesproken tussen 1 juli 2009 en 1 januari 2010, eventueel verlengbaar tot 30 juni 2010.
 
2. Ook zelfstandigen in moeilijkheden (nog voor een effectief failliet) zullen beroep kunnen doen op een uitkering ter hoogte van de faillissementsverzekering en dit voor maximaal 6 maanden. (Gaat de zelfstandige ondernemer alsnog failliet dan heeft hij altijd recht op de faillissementverzekering gedurende 12 maanden.)

Het gaat hier om zelfstandigen die:
"         een gerechtelijk akkoord hebben verkregen
"         niet aan hun schulden kunnen voldoen
"         een aanzienlijke omzetdaling kennen

Dit is een grote verbetering, aangezien in de vroegere regeling zelfstandigen die beroep op de faillissementsverzekering hun activiteit volledig moesten stopzetten en daardoor uit de boot vielen. Nu zal de zelfstandige beroep kunnen doen op een vangnet die hem in staat zal stellen in de levensbehoeften van zijn gezin te voorzien.

Het doel is te vermijden dat de betrokken zelfstandigen failliet zouden gaan.

We denken aan consultants die door de crisis geen nieuwe contracten kunnen afsluiten, zelfstandigen werkzaam in de reclamesector die een sterke omzetdaling zien, bouwfirma's die geconfronteerd worden met investeringen die uitgesteld worden, kortom iedereen die te maken heeft met een daling van zijn omzetcijfer en hierdoor in cashproblemen komt. De categorieën van zelfstandigen die beroep zullen kunnen doen op de maatregel, wordt nog in een koninklijk besluit vastgelegd.

Het nieuwe systeem is van toepassing voor alle aanvragen ingediend tussen 1 juli 2009 en 1 januari 2010, eventueel verlengbaar tot 30 juni 2010.

De budgettaire inspanning voor deze maatregel (indien deze loopt tot einde 2009) wordt geschat op 23,7 miljoen euro. (13,4 miljoen euro in 2009 en 10,3 miljoen euro in 2010). Indien deze maatregel wordt verlengd tot midden 2010 wordt gerekend met nog eens een bijkomende inspanning van 24 miljoen euro.